امامت در پرتو قرآن و سنت

امامت در پرتو قرآن و سنت

بازخوانی مفهوم و انواع روح و تبیین کارکرد آن برای امام بر اساس آیات و روایات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش‌آموختۀ سطح چهار امامت تبیینی، مرکز تخصصی امام‌شناسی، بنیاد فرهنگ جعفری، انجمن علمی امامت حوزه، قم، ایران.
چکیده
در اینکه امامان دارای روحی از سوی خداوند هستند، تردیدی در میان محققان پژوهنده در آیات و روایات نیست. تردید در این است که چند نوع روح، امامان علیهم السلام را امداد میکنند. براساس آیات متعدد و روایات فراوان، امامان با انواعی از روح امداد میشوند که به افراد برگزیده اختصاص دارد و هرکدام وظایف و کارکردهایی دارند. براساس تحلیل آیات و روایات مرتبط با این موضوع، این نتیجه بهدست آمد که روح در آیات و روایات به پنج موجود اشاره دارد؛ جبرئیل، روح ایمان و سه نوع روحالقدس. یکی از آنها در میان همۀ انبیا، اوصیا، رسولان و امامان مشترک بوده و از بدو تولد تا حین وفات با حجج الهی همراه است. نسبت به این نوع از روح تصریح شده که هیچگونه لهو و لعب و غفلت در آن راه ندارد و یکی از عوامل عصمت معصومان، وجود چنین روحی است. دو نوع دیگر از انواع روح، مخصوص پیامبر اکرمصلی الله علیه و آله و سلم بوده و بعد از ایشان با انتقال امامت، به امامان بعدی منتقل میشود. این دو عبارتند از روح امری و روحی که همیشه با ملائکه همراه است. این روحها وظایفی دارند؛ ازجمله تربیت امام برای تحقق عبودیت و بندگی، اعطای علم و عصمت به امام، تسدید، تأیید و توفیق امام، اشراف امام بر اعمال بندگان و پاسخ امام به پرسشهای جدید.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

1

نویسنده English

Syed Ali Ahmadi Forushani
1
چکیده English

1

کلیدواژه‌ها English

1
* قرآن کریم.
ابنبابویه، محمد بن علی، الاعتقادات، قم: کنگرۀ جهانی شیخ مفید، چاپ دوم، 1414ق.
ــــــــــــــــــــــــــ، الأمالی، ترجمه: آیت الله کمرهای، تهران: کتابخانۀ اسلامیه، چاپ چهارم، 1362ش.
ــــــــــــــــــــــــــ، الخصال، تصحیح: علیاکبر غفاری، قم: انتشارات جامعه مدرسین، چاپ دوم، 1403ق.
ــــــــــــــــــــــــــ، عیون أخبار الرضا؟ع؟، تصحیح: سید مهدی حسینی لاجوردی، تهران: انتشارات جهان، 1378ق.
ــــــــــــــــــــــــــ، کمال الدین و تمام النعمة، قم: دار الکتب الاسلامیة، چاپ دوم، 1395ق.
ــــــــــــــــــــــــــ، معانی الأخبار، تصحیح: علیاکبر غفاری، قم: مؤسسه انتشارات اسلامی، 1361ش.
ابنفارس، احمد، معجم مقائیس اللغة، تصحیح: هارون عبدالسلام محمد، قم: مکتب الاعلام الاسلامی، چاپ اول، 1404ق.
ابنمنظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت: دار صادر، چاپ سوم، 1414ق.
برقی، احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، تحقیق: جلالالدین محدث، قم: دار الکتب الاسلامیة، چاپ دوم، 1371ش.
ثقفی، ابراهیم بن محمد، الغارات، تصحیح: عبدالزهراء حسینی، قم: دار الکتاب اسلامی، چاپ اول، 1410ق.
حلی، حسین بن سلیمان، مختصر البصائر، تصحیح: مشتاق مظفر، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، چاپ اول، 1421ق.
حمیری، عبدالله بن جعفر، قرب الاسناد، تصحیح: مؤسسة آل البیت؟عهم؟، قم: مؤسسة آل البیت؟عهم؟، چاپ اول، 1413ق.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، تحقیق: صفوان عدنان داوودی، بیروت - دمشق: دار الشامیة - دار العلم، چاپ اول، 1412ق.
صفار، ابوجعفر محمد بن حسن بن فرّوخ قمی، بصائر الدرجات، تصحیح: میرزا محسن کوچهباغی تبریزی، قم: کتابخانه آیت الله العظمی مرعشی نجفی، چاپ دوم، 1404ق.
طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت: مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، چاپ دوم، 1390ق.
طبرسی، فضل بن حسن، مجمع الیبان، تصحیح: فضلالله طباطبایی یزدی و هاشم رسولی، تهران: ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.
طیب اصفهانی، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران: اسلام، چاپ دوم، 1369ش.
عیاشی، ابوالنضر محمد بن مسعود بن عیاش سلّمی، تفسیر العیّاشی، تحقیق: سید هاشم رسولی محلاتی، تهران: چاپخانۀ علمیه، 1380ق.
فراهیدی، خلیل بن احمد، العین، قم: هجرت، چاپ دوم، بیتا.
فیض کاشانی، محمدمحسن، تفسیر الصافی، تصحیح: حسین اعلمی، تهران: مکتبة الصدر، چاپ دوم، 1415ق.
ـــــــــــــــــــــــــــــ، الوافی، اصفهان: کتابخانۀ امام امیرالمؤمنین علی؟ع؟ چاپ اول، 1406ق.
فیومی، احمد بن محمد، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، قم: دار الهجرة، چاپ اول، 1405ق.
قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، تحقیق: سید طیب موسوی جزائری، قم: دار الکتاب، چاپ چهارم، 1367ش.
کوفی، فرات بن ابراهیم، تفسیر فرات کوفی، تصحیح: محمد کاظم، تهران: مؤسسة الطبع و النشر فی وزارة الارشاد الاسلامی، چاپ اول، 1410ق.
کوفی اهوازی، حسین بن سعید، الزهد، تصحیح: غلامرضا عرفانیان یزدی، قم: المطبعة العلمیة، چاپ دوم، 1402ق.
کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران: دار الکتب الاسلامیة، چاپ چهارم، 1365ش.
مازندرانی، ملامحمدصالح، شرح اصول الکافی، تعلیق: میرزا ابوالحسن شعرانی، تصحیح: سید علی آشور، بیروت: دار احیاء التراث العربی، چاپ اول، 1421ق.
مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، بیروت: مؤسسة الوفاء، چاپ دوم، 1404ق.
ــــــــــــــــــــ، مرآة العقول، تصحیح: سید هاشم رسولی محلاتی، تهران: دار الکتب الاسلامیة، چاپ دوم، 1404ق.
مسعودی، علی بن الحسین، اثباة الوصیة، قم: انصاریان، چاپ سوم، 1426ق.
مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ اول، 1368ش.