امامت در پرتو قرآن و سنت

امامت در پرتو قرآن و سنت

تأملاتی پیرامون ادلۀ قرآنی جریان سلفی‏ گری ایرانی در انکار انحصار عدد امامان شیعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
سطح چهار امامت تبیینی، مرکز تخصصی امام‌شناسی، بنیاد فرهنگ جعفری، انجمن علمی امامت حوزه، قم، ایران.
چکیده
 
امامت منصبی الهی است؛ به‌گونه‌ای که تعیین شخص امام و تعداد آنها فقط به دست خداوند است و تنها راه آگاهی از این انتخاب، سخنان رسول خدا می‌باشد. بنابر عقیدۀ شیعیان، پیامبر اکرم در موارد متعددی اشخاص و تعداد امامان را که دوازده نفر هستند، بیان کرده‌اند. در رد ادعای امامیه، سید ابوالفضل برقعی در کتاب بررسی علمی احادیث مهدی به ادله‌ای همچون آیات قرآن استناد کرده است. او انحصار امامان دوازده‌گانۀ شیعه را رد می‌کند تا از این مقدمه برای نفی امامت حضرت مهدی (عج) استفاده کرده باشد. نگارنده در این تحقیق کوشیده است تا علل سوء برداشت وی را بررسی کرده و آیات مورد استناد او را بازبینی کند. ضمن اینکه با تبیین معنای لغوی و اصطلاحی واژۀ «امام»، از آیاتی که مدعای امامیه را تأیید کرده، استفاده نموده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

1

نویسنده English

Mohamad Mahdi Mosavi
maaref
چکیده English

1

کلیدواژه‌ها English

ابوالفضل برقعی
امامت انحصاری
قرآن
دوازده امام
سلفیه
* قرآن کریم.
* نهج البلاغه.
ابن ابی‌شیبه، عبدالله بن محمد، المصنف، ریاض: مکتبة الرشد، بی‌تا.
ابن‌بابویه، محمد ‌بن ‌علی، الخصال، تحقیق علی‌اکبر غفاری، قم: جامعه مدرسین، 1362ق.
ــــــــــــــــــــــــــ، الأمالی، تهران: دارالکتب الاسلامیة، 1376ش.
ــــــــــــــــــــــــــ، عیون اخبار الرضا؟ع؟، بیروت: مؤسسۀ اعلمی، 1404ق.
ــــــــــــــــــــــــــ، کمال الدین و تمام النعمة، قم: دارالکتب الاسلامیة، 1359ش.
ابن‌حجاج، مسلم، الجامع الصحیح، بیروت: دار الفکر، بی‌تا.
ابن‌حنبل، احمد، مسند، بیروت: دار صادر، 1321ق.
ابن‌عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینه دمشق و ذکر فضلها وت سمیة من حلها من الأماثل، بیروت: دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع، 1415ق.
ابن‌منظور، ابوالفضل جمال‌الدین، لسان العرب، قم: نشر ادب حوزه، 1405ق.
آل محسن، شیخ علی، الرد القاصم، بیروت: مؤسسة الاعلمی، 1434ق.
آلوسی، محمود‌ بن ‌عبدالله، روح المعانی فی تفسیر القرآن و السبع المثانی، بیروت: دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.
بحرانی، سید هاشم، الانصاف فی النص علی الائمة اثنی عشر، قم: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1378ش.
ــــــــــــــــــــ، غایة المرام و حجة الخصام، بیروت: مؤسسۀ تاریخ عربی، 1422ق.
ــــــــــــــــــــ، البرهان فی تفسیر القرآن، تهران: بنیاد بعثت، 1416ق.
برقعی، ابوالفضل (الف)، بررسی علمی احادیث مهدی، نسخۀ افست موجود در کتابخانه بنیاد جعفری قم، بی‌تا.
ــــــــــــــــــ (ب)، درسی از ولایت، نسخۀ افست موجود در کتابخانۀ بنیاد جعفری قم، بی‌تا.
ــــــــــــــــــ (ج)، عرض اخبار اصول بر قرآن و عقول، کتابخانۀ سایت عقیده، بی‌تا.
ــــــــــــــــــ (د)، تابشی از قرآن، نسخۀ افست موجود در کتابخانۀ بنیاد جعفری قم، بی‌تا.
ح‍اک‍م‌ ن‍ی‍ش‍اب‍وری‌، م‍ح‍م‍د ‌ب‍ن ‌ع‍ب‍دال‍ل‍ه‌، المستدرک علی الصحیحین، تحقیق مصطفى عبدالقادر عطا، بیروت: دار الکتب العلمیة، 1411ق.
حسینی تهرانی، محمدحسین، امام‌شناسی، مؤسسۀ ترجمه و نشر دورۀ علوم و معارف اسلامی، سایت نور مجرد، 1422ق.
خزار قمی، علی بن محمد، کفایة الأثر، قم: انتشارات بیدار، 1401ق.
خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، بیروت: دار الکتب العلمیة، بی‌تا.
راغب اصفهانى، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، تحقیق: صفوان عدنان داوودی، بیروت: دارالعلم الدار الشامیة، چاپ اول، 1412ق.
زبیدی حنفی، تاج العروس فی شرح القاموس، مصر: بی‌نا، چاپ اول، 1306ش.
سجستانی، سلیمان بن اشعث، سنن ابی‌داوود، بیروت: مکتبة العصریة، 1306ش.
سیوطی، جلال‌الدین، الجامع الصغیر، نسخه موجود در المکتبة الشاملة، بی‌تا.
شعرانی، عبدالوهاب، الیواقیت و الجواهر، قاهره: بی‌نا، 1321ق.
صافی گلپایگانی، لطف‌الله، منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر، بیروت: مؤسسة الوفاء، 1422ق.
صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، قم: مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، 1404ق.
طبرانی، سلیمان بن احمد، المعجم الکبیر، مکتبه ابن‌تیمیه، 1404ق.
طبری، محمد بن جریر، دلائل الامامة، قم: دارالذخائر، 1383ق.
طوسی، محمد بن الحسن، کتاب الغیبة، قم: مؤسسه المعارف الاسلامیة، چاپ اول، 1411ق.
ع‍س‍ق‍لان‍ی‌، ابن‌حجر اح‍مد ‌ب‍ن ‌‌ع‍لی، فتح الباری، بیروت: دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.
فراهیدی، خلیل بن احمد، ترتیب کتاب العین، تحقیق دکتر مهدی مخزومی، قم: اسوه، 1408ق.
فریدونی، محمدرضا، پیشوایی نور، تهران: روشنای مهر، چاپ اول، 1392ش.
فیومی، احمد بن محمد بن علی مقری، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر رافعی، قم: نشر هجرت، 1414ق.
قندوزی حنفی، سلیمان، ینابیع المودة، تحقیق سید علی جمال، قم: دارالاسوه، 1416ق.
کلینی‏، محمد ‌بن ‌یعقوب، الکافی، تحقیق علی‌اکبر غفاری، تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1362ش‏.
گروه امامت‌پژوهی در غرب انگلیسی‌زبان، «امامت‌پژوهان انگلیسی‌زبان و آثار آنها»، فصلنامه امامت‌پژوهی، ش1، بهار1390ش.
مجلسی، محمدتقی‌، بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الاطهار، بیروت: مؤسسة الوفاء، 1403ق.
مُرسی، علی بن الحسین، المحکم و المحیط الأعظم، تحقیق عبدالحمید هنداوی، بیروت: دار الکتب العلمیة، 2000م.
مظفری، حیدر، امامت و واژگان مرتبط، قم: آیینه مهر، 1390ش.
مهریزی، مهدی، «جریان‌شناسی تقریب مذاهب اسلامی»، مجلۀ هفت آسمان، ش47، پاییز1389ش.
موسوی، محمدمهدی، «خالی‌نبودن زمین از حجت‌های الهی»، فصلنامۀ مکتب وحی، ش24، بهار 1397ش.
ـــــــــــــــــــــــ، «نقد کتاب دعای ندبه و خرافات آن»، فصلنامۀ مکتب وحی، ش23، تابستان 1396ش.
مؤدب، سید رضا، تصدیقی شاهرضایی، علی، «نقد دیدگاه روش تفسیر قرآن به قرآن، قرآنیان شیعه پایگاه مجلات تخصصی نور، پژوهش دینی، ش29، پاییز و زمستان 1393ش.
نجارزادگان، عبدالله، «معناشناختی امامت در آیۀ 124 بقره»، فصلنامۀ کتاب قیم، ش2، تابستان 1390.
نوری طبرسی، میرزا حسین، صحیفۀ مهدویه، قم: انتشارات بوستان کتاب، 1387ش.