امامت در پرتو قرآن و سنت

امامت در پرتو قرآن و سنت

معیار تشخیص حجت خدا در امت ‏های پیشین و تطبیق آن با معیارهای تشخیص امام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش‌آموختۀ سطح چهار امامت تطبیقی مرکز تخصصی امام‌شناسی و عضو پیوسته انجمن علمی امامت حوزه، قم، ایران.
چکیده
ازجمله مسائل در منظومۀ مباحث امامت، راههای تشخیص امام است. چالشی که بهطور مستمر، دامنگیر شیعیان عصر حضور بوده است. شدت تقیه و فشار حکومتها در هر زمان، از عوامل گسترش این حیرت بهشمار میآید. سوء استفادۀ برخی از این موقعیت و معرفی نابجای خود در این جایگاه، فتنه را دشوارتر و اهمیت طرح این بحث را فزونتر میکند. مشکلی که به دوران اهل بیت علیهم السلام اختصاص نداشته و امتهای پیشین نیز به آن دچار بودند. اهل بیت علیهم السلام در مقام هدایتگری، به تبیین معیارهای شناسایی حجتهای الهی مبادرت نمودهاند. تحقیقات موجود، متمرکز بر حجتهای پس از رسول خاتم صلی الله علیه و آله و سلم است؛ اما این نوشتار با بررسی معیارهای تشخیص حجتهای الهی در امتهای پیش از اسلام و تطبیق آن به اوصیای پیامبر خاتمصلی الله علیه و آله و سلم در کلام اهل بیت علیهم السلام، بهدنبال معرفی معیاری ثابت در تشخیص حجتهای الهی در همۀ اعصار است و راههای موجود را سنتی ثابت در طول تاریخ معرفی خواهد نمود تا پس از این نیز در هر زمان جهت شناخت مصداق حجت الهی، حیرتی باقی نماند. معیارهایی که گاه عقلایی است چون نص، علم و معجزه، و معیارهایی که جنبه تعبدی دارد، همچون اوصاف ظاهری، غسل هنگام وفات و مواریث.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

1

نویسنده English

Hosein Farrokhi
4th level researched Imamat, field of Imamology, comparative orientation, specialized center of Imamology, Qom, Iran
چکیده English

1

کلیدواژه‌ها English

1
* قرآن کریم.
ابن‌بابویه، محمد بن على، الخصال، قم: جامعۀ مدرسین، چاپ اول، 1362ش.
ــــــــــــــــــــــــــ، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، قم: دار الشریف الرضی للنشر، چاپ دوم، 1406ق.
ــــــــــــــــــــــــــ، علل الشرائع، قم: کتابفروشى داورى، چاپ اول، 1385ش.
ــــــــــــــــــــــــــ، کمال الدین و تمام النعمة، تهران: اسلامیه، چاپ دوم، 1395ق.
ــــــــــــــــــــــــــ، معانی الأخبار، قم: جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم، چاپ اول، 1403ق.
ــــــــــــــــــــــــــ، من لا یحضره الفقیه، قم: جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم، چاپ دوم، 1413ق.
ابن‌شهرآشوب مازندرانى، محمد بن على، مناقب آل أبی‌طالب؟عهم؟، قم: علامه، چاپ اول، 1379ق.
ایجى، میر سید شریف، شرح المواقف، قم: افست، چاپ اول، 1325ق.
آمدی، سیف‌الدین، أبکار الأفکار فی أصول الدین، قاهره: دارالکتب، 1423ق.
بغدادی، عبدالقادر، اصول الإیمان، بیروت: مکتبة الهلال، 2003م.
حر عاملى، محمد بن حسن، إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، بیروت: اعلمى، چاپ اول، 1425ق.
ـــــــــــــــــــــــــــــ، تفصیل وسائل الشیعة إلى تحصیل مسائل الشریعة، قم: مؤسسة آل البیت، چاپ اول، 1409ق.
 حسینی زبیدی، محمد مرتضى، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت: دارالفکر، چاپ اول، 1414ق.
حلى، حسن بن سلیمان، مختصر البصائر، قم: مؤسسة النشر الإسلامی، چاپ اول، 1421ق.
حمصى رازى، سدیدالدین، المنقذ من التقلید، قم: مؤسسة النشر الإسلامی، چاپ اول، 1412ق.
خزّاز قمی، ابوالقاسم علی بن محمد بن علی، کفایة الأثر فی النص علی الأئمة الإثنی عشر، تحقیق سیّد عبداللطیف حسینی کوه‌کمری، قم: انتشارات بیدار، 1401ق.
 دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامۀ دهخدا، تهران: روزنه، 1372-1373ش.
دیلمى، حسن بن محمد، إرشاد القلوب إلى الصواب، قم: الشریف الرضی، چاپ اول، 1412ق.
رازی، فخرالدین، الأربعین فی أصول الدین، قاهره: مکتبة الکلیات الازهریة، چاپ اول، 1986م.
عیاشى، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تهران: المطبعة العلمیة، چاپ اول، 1380ق.
فیومى، احمد بن محمد، المصباح المنیر فى غریب الشرح الکبیر‏، قم: مؤسسة دارالهجرة، چاپ دوم، 1414ق.
کشى، محمد بن عمر، رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، قم: مؤسسة آل البیت؟عهم؟، چاپ اول، 1363ش.
کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق، الکافی، تهران: دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.
مجلسى، محمدباقر بن محمدتقى، بحار الأنوارالجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار؟عهم؟، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، تهران: دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1404ق.
میلانی، سید علی، الإمامة فی أهم الکتب الکلامیة و عقیدة الشیعة الإمامیة، قم: مکتبة شریف رضی، چاپ اول، 1413ق.
هلالى، سلیم بن قیس، کتاب سلیم بن قیس الهلالی، قم: الهادى، چاپ اول، 1405ق.