از مهم‌ترین منابع معرفتی نزد علمای عامه اجماع است. کلیات و مبانی اجماع شامل بخش‌های مفهوم‌شناسی، حجیت، ارکان و شروط، اقسام و احکام اجماع می‌شود. یکی از مصادیق تحقق اجماع در مباحث امامت، مسئله نصب امام بوده و طبق اعتراف علمای عامه، دلیل اصلی بر نظریه اختیار در نصب امام اهل سنت، اجماع است. اقوال علمای عامه نسبت به اجماع در نصب امام، بیانگر دو گونه اجماع است. برخی اجماع در نصب امام را به طور مطلق بیان کرده‌اند و برخی دیگر نصب امام توسط مکلفین را مجمع علیه قلمداد کرده‌اند. برای صحت‌سنجی اجماع یاد شده، تطبیق مفهوم اجماع با مصداق آن در نصب امام، میزان دلالت ادله حجیت اجماع در نصب امام و تطبیق ارکان و شروط اجماع در نصب امام مورد بررسی قرار گرفت. ابهام در تحقق مفهوم اجماع به دلیل عدم حصول اتفاق مجتهدان، عدم تحقق پیش‌فرض‌های حجیت اجماع به دلیل اختلاف علما در امکان وقوع، نقل و علم به اجماع و همچنین عدم رعایت بیشتر ارکان و شروط اجماع در نصب امام به دلیل گستردگی و کمبود منابع احراز شروط، نتیجه تطبیق مبانی اجماع با مصداق ادعایی آن در نصب امام بوده که عدم اعتبار این اجماع را به همراه دارد. با بی‌اعتبار شدن دلیل اجماع در نصب امام، مهم‌ترین تکیه‌گاه اهل سنت در نظریه اختیار امام در مقابل نصب الهی خدشه‌دار شده و از کارایی ساقط شد.